Πέμπτη, 14 Μαΐου 2020

Να μην εξαντλήσουμε την κριτική μας στα «προσωπικά δεδομένα»


Η συζήτηση περί «προσωπικών δεδομένων» - όσο κι αν αυτό φαίνεται παράξενο σε ανθρώπους που εκπαιδεύτηκαν να κοιτούν στον ορίζοντα του εαυτού τους - δεν είναι το κυρίαρχο στην υπόθεση «κάμερες στα σχολεία». Το κυρίαρχο είναι η θεμελίωση της αλλαγής της θεώρησης της Εκπαίδευσης. Το να πάμε δηλαδή από μια αντίληψη περί μιας διαδικασίας συστηματικής και μακρόχρονης, μιας διαδικασίας ωρίμανσης, που κάθε στάδιό της συμπλέκεται με όλα τα άλλα σε μια ενότητα, στην αντίληψη περί «κβάντων δεξιότητας», μιας γνώσης σε πακέτα, που θα παραδίδεται από το κέντρο συντονισμού παροχής εκπαιδευτικών υπηρεσιών (το Σχολείο, μέχρι τώρα) στον πελάτη, είτε αυτός είναι το παιδί είτε ο ενήλικας, που θα καταρτίζεται «δια βίου» προκειμένου να επιβιώσει στην αγορά εργασίας.
Αυτό, λοιπόν, που εμείς οι δάσκαλοι/ες παρουσιάζουμε - κάπως ρομαντικά είναι αλήθεια - ως «σπάσιμο της επαφής, κατάργηση του θεμελίου της διδακτικής πράξης», αυτό προκύπτει από το πακετάρισμα της γνώσης σε κομμάτια που μπορούν να πωληθούν ανεξάρτητα.
Η αφαίρεση της προσωπικής επαφής, του ανθρώπινου στοιχείου, είναι δεδομένη για κάθε εμπόρευμα (όταν αγοράζουμε πατατάκια από το σούπερ - μάρκετ, ποτέ δεν αναρωτιόμαστε πως ένιωθαν οι εργαζόμενοι που έλεγχαν την παραγωγή τους, έτσι δεν είναι;)
Στις αντιδράσεις τώρα, είναι αδιανόητη μια σοβαρή αντίσταση στο σχέδιο της ΝΔ χωρίς σύνδεσή του με τις επιδιώξεις του νεοεπιθεωρητισμού όλα τα προηγούμενα χρόνια. Είναι, δηλαδή, εντελώς κενή κάθε αντίδραση που θα αποκρύπτει το «γιατί;». Η συζήτηση περί «προσωπικών δεδομένων» δεν εξετάζει το «γιατί;», αλλά αναδείχνει μόνο το πρόβλημα της συγκεκριμένης ΜΟΡΦΗΣ επιθεωρητισμού. Κανείς μέχρι τώρα δεν έχει σταθεί απέναντι σ'αυτό (μιλάω για όσους κυβέρνησαν ή είχαν τέτοια πιθανότητα). Ο επιθεωρητισμός (που διασφαλίζει την υποταγή στο πακετάρισμα / πώληση της γνώσης) υπηρετήθηκε τόσο από τον «κακό μπάτσο» (θα αξιολογηθείτε όλοι, και όσοι δεν συμμορφωθείτε θα φύγετε) όσο και από τον «καλό μπάτσο» (θα κάνουμε «μη-τιμωρητική αποτίμηση» με τα ΣΩΣΤΑ κριτήρια, γιατί η Αριστερά υπηρετεί τις πανανθρώπινες ιδέες). Το κεντρικό θέμα παραμένει το ίδιο, ανεξάρτητα από τις παραλλαγές των εκτελεστών του. Αν κανείς ενδιαφέρεται να μάθει ποιο είναι αυτό δεν έχει παρά να κοιτάξει τις εκθέσεις του ΟΟΣΑ για την Εκπαίδευση δίπλα – δίπλα με όλα τα σχέδια που προτάθηκαν ή και εφαρμόστηκαν όλα τα τελευταία χρόνια.
Από πού, λοιπόν, πηγάζει η εμμονή με το θέμα των «προσωπικών δεδομένων»; Γιατί ακόμη και η αντιπολίτευση εστιάζει σ'αυτό και αρνείται περίτεχνα να πάει πιο βαθιά; Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι καλώς ή κακώς αυτό είναι το θέμα που προβληματίζει τους περισσότερους, και έτσι προσπαθεί να δημιουργήσει ένα μέτωπο. Ακόμη κι αν δεχόμασταν αυτή τη λογική, πάλι μένει αναπάντητο το γιατί η συζήτηση σταματά εκεί. Κουτοπονηριά; πολιτική δειλία; συμφωνία στο βαθύ πυρήνα του προγράμματος; Ή μήπως ένα μείγμα όλων αυτών;
Το είχαμε πει και με το που κατέθεσε το πολυνομοσχέδιο η Κεραμέως: τα σημεία που ακουμπά η σημερινή, γαλάζια φάση της επίθεσης είναι τόσο πολύ στον πυρήνα στων πραγμάτων, που - μέσα στο σκοτάδι - ανοίγεται μια πρώτης τάξης ευκαιρία να αναδειχτούν όλα αυτά που θα μπορούσαν να αποτελούν τους άξονες της δικής μας πρότασης για την «εκπαίδευση των αναγκών μας». Για την ακρίβεια, εάν αυτά δεν τεθούν με σαφήνεια, η τραγική Κεραμέως θα κάνει περίπατο από πάνω μας, πάνω από τα ερείπια της δημόσιας εκπαίδευσης. Ποιος θα τα θέσει, όμως; Έλα ντε!

13/5/2020

Υστερόγραφο

Με την ανακοίνωση της ΥΑ για την αναμετάδοση των μαθημάτων επιβεβαιώνεται αυτό που λέγαμε από την πρώτη στιγμή: το ζήτημα των «προσωπικών δεδομένων» δεν είναι ούτε το κεντρικό, ούτε το πιο αδύναμο σημείο του σχεδίου του υπουργείου.
Αντίθετα, βλέπουμε τη μετατόπιση στο αναμενόμενο: το υπουργείο ξεπερνά το ζήτημα, μεταθέτοντας την ευθύνη (πρακτικά στο ακέραιο) στους/στις εκπαιδευτικούς. Εάν, λοιπόν, έχουμε παραβίαση των «προσωπικών δεδομένων» των παιδιών, αυτό θα οφείλεται στο ότι ο/η εκπαιδευτικός δεν πάτησε mute της στιγμή που μίλησε το παιδί, που από την απάντησή του/της έγινε σαφές ποιο παιδί είχε μιλήσει, που δεν φρόντισε να ΑΛΛΟΙΩΣΕΙ(!) τη φωνή του παιδιού για να μην αναγνωρίζεται.
Έτσι, ακόμη και το ζήτημα αυτό θα ενταχθεί στο βρόγχο «ανεπάρκειας των εκπαιδευτικών». Πεδίο δόξας λαμπρό για τους φανατικούς της Αξιολόγησης και των ΕΔΕ.

14/5/2020
ΛΠ, μέλος ΕΑΠ

Τετάρτη, 13 Μαΐου 2020

Οι εκπαιδευτικοί ξανά στους δρόμους του αγώνα!


Ενωτική Αριστερή Παρέμβαση Εκπαιδευτικών ΔΕ ν. Ιωαννίνων

Οι εκπαιδευτικοί ξανά στους δρόμους του αγώνα!
Η Ενωτική Αριστερή Παρέμβαση:
            Χαιρετίζει τους συναδέλφους και τις συναδέλφισσες που διαδήλωσαν μαζικά σήμερα 13/5 στους δρόμους της πόλης των Ιωαννίνων απαιτώντας από την υπουργό παιδείας και την κυβέρνηση να αποσύρει τόσο την τροπολογία με την οποία μετατρέπει το δημόσιο σχολείο σε reality show όσο και συνολικά το αντιεκπαιδευτικό νομοσχέδιο που χτυπάει τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών και τα εργασιακά δικαιώματα των εκπαιδευτικών (τράπεζα θεμάτων, όριο ηλικίας στα ΕΠΑΛ, αύξηση εξεταζόμενων μαθημάτων, μετατροπή σχολείων σε Πρότυπα κτλ, αξιολόγηση-κατηγοριοποίηση των σχολικών μονάδων, αξιολόγηση εκπαιδευτικών κτλ).
Καταγγέλλει την αδιαλλαξία της υπουργού η οποία την ώρα των μεγαλειωδών συλλαλητηρίων σε όλη τη χώρα δήλωνε ότι δεν πρόκειται να κάνει «ούτε βήμα πίσω!»
Καλεί το ΔΣ  της ΕΛΜΕ Ιωαννίνων να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να προχωρήσει άμεσα στη σύγκλιση Γενικής Συνέλευσης στο προαύλιο κάποιου σχολείου (οι συνάδελφοι και οι συναδέλφισσες απέδειξαν με τη συμμετοχή τους στην πορεία ότι ξέρουν να αυτοπροστατεύονται  και να κρατάνε τις απαιτούμενες αποστάσεις)
Απαιτεί από το ΔΣ της ΟΛΜΕ να αφήσει τις κωλυσιεργίες και να οργανώσει ΤΩΡΑ τον αναγκαίο αγωνιστικό βηματισμό.

Καμιά συναίνεση! Καμιά συμμετοχή στο μάθημα με ζωντανή αναμετάδοση ήχου ή και εικόνας ή διαδικτυακού μαθήματος με όποιον τρόπο μέσα από σχολική τάξη. Καλούμε την ΟΛΜΕ και τις ΕΛΜΕ να πάρουν αποφάσεις για Απεργία – Αποχή, παρέχοντας συνδικαλιστική κάλυψη σε όλους τους εκπαιδευτικούς όλων των σχολείων. Καλούμε τους συναδέλφους/ισσες στους Συλλόγους Διδασκόντων, ακολουθώντας τις αποφάσεις των συνδικάτων να μην υλοποιήσουν στα σχολεία τους το μάθημα με ζωντανή αναμετάδοση.
·         Να πάρει πίσω η κυβέρνηση το αντιλαϊκό -  αντιεκπαιδευτικό νομοσχέδιο.
·         Αύξηση των εισακτέων στα ΑΕΙ και των μετεγγραφών φοιτητών. Όχι στην ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης!
·         Να αποσυρθεί-καταργηθεί η τροπολογία Κεραμέως. Όχι στην ζωντανή αναμετάδοση και σε κάθε εξ αποστάσεως αποσπασματική μεταφορά γνώσης.
·         Να παρθούν τώρα όλα τα απαραίτητα υγειονομικά μέτρα προστασίας για όλα τα σχολεία.
·         ΚΑΜΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ-Κατηγοριοποίηση-Απόλυση. Απεργία - Αποχή από κάθε διαδικασία αξιολόγησης εκπαιδευτικών και σχολείων.
·         Κατοχύρωση της σταθερής δουλειάς και οργανικής θέσης για όλους. Μαζικοί διορισμοί τώρα. Μονιμοποίηση όλων των αναπληρωτών. Ανανέωση για ένα χρόνο των συμβάσεων των αναπληρωτών που λήγουν 30/6.
·         Καμία μείωση μισθών στο Δημόσιο. Κάτω το μισθολόγιο της πείνας. Αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις!
·         Οι Συνδικαλιστικές και Πολιτικές ελευθερίες είναι αδιαπραγμάτευτες. Κάτω τα χέρια από τις λαϊκές ελευθερίες και τα δικαιώματα.
·         Δωρεάν, Δημόσιο κι Ενιαίο σχολείο των όλων, των ίσων, των διαφορετικών, με παιδαγωγική ελευθερία και δημοκρατία.

Ας ξαναπιάσουμε το νήμα των αγώνων για την Εκπαίδευση των αναγκών και των ονείρων μας!

Ενωτική Αριστερή Παρέμβαση
Ιωάννινα 13/5/2020

Δευτέρα, 11 Μαΐου 2020

Αν αφήσουμε τις κάμερες στις αίθουσες, το σχολείο όσων κοπιάζουν στη σχολική αίθουσα δεν θα ξανανοίξει.

Αναδημοσιεύουμε εδώ ένα κείμενο από τη σελίδα της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ (Α' ΕΛΜΕ Κυκλάδων) ένα πολύ κατατοπιστικό και συγκεκριμένο κείμενο πάνω στη στάση μας στο ζήτημα της καταγραφής/αναμετάδοσης του μαθήματος της σχολικής αίθουσας. 


Αν αφήσουμε τις κάμερες στις αίθουσες, το σχολείο όσων κοπιάζουν στη σχολική αίθουσα δεν θα ξανανοίξει.


Η παρούσα  υγειονομική συστημική, πολιτική και οικολογική κρίση δε θα ήταν φυσικά δυνατόν να μείνει έξω από το κατώφλι της εκπαίδευσης. Η κρίση δεν δοκιμάζει μόνο την πολιτική των από πάνω αλλά και των από κάτω. Μια προκαταρκτική παρατήρηση  θα ήταν λοιπόν αναγκαία: Τόσο στην κρίση του 2013 όσο και στη σημερινή, οι άνθρωποι της εκπαίδευσης και τα συνδικάτα τους, σαν τη γυναίκα του Λωτ, στη θέα της κρίσης μεταβληθήκαμε σε στήλη άλατος. Ας αφήσουμε προσώρας ανοιχτή αυτή την παρατήρηση.
Η σημερινή κρίση στην εκπαίδευση συνοψίζεται σε ένα μπαράζ νομοθετημάτων που συγκροτούν μια βίαιη μηχανική νεοφιλελεύθερης αντιμεταρρύθμισης και γίνονται στο έδαφος μιας υγειονομικής καταστροφής που δεν έχει ορατή διέξοδο, ενώ αποτελούν το πρελούδιο ενός νέου επαχθέστερου μνημονίου που θα φέρει η νέα κρίση κερδοφορίας του κεφαλαίου την οποία δεν έφερε μεν, αλλά πάντως βάθυνε και ήδη παροξύνει το ξέσπασμα του covid19. Μια αντιμεταρρύθμιση, που δεν επιδιώκει απλώς την πραγματική υπαγωγή[1] της εκπαίδευσης στις ανάγκες της συσσώρευσης του κεφαλαίου – αυτό έχει προ πολλού καθιερωθεί[2] – και την προϊούσα  εμπορευματοποίησή της – κατά τα νεοφιλελεύθερα μάντρα. Η πραγματική υπαγωγή επιδιώκεται  πλέον σε ένα ανώτερο και πιο αυτονομημένο επίπεδο, αυτό της πλήρους εργαλειοποίησης της εκπαίδευσης για τις πολιτικές σκοπιμότητες του «Διοικητικού Συμβουλίου των καπιταλιστών» που είναι η κυβέρνηση. Στις γραμμές αυτές χωρίς να υποτιμούμε καθόλου τα υπόλοιπα, θέλουμε να εστιάσουμε σε αυτό το τελευταίο.
Από το κλείσιμο των σχολείων στα μέσα του Μαρτίου μπήκε – ίσως αναπάντεχα για τους λιγότερο πληροφορημένους – με επιτακτικό τρόπο το ζήτημα της τηλεκπαίδευσης. Ως Εκπαιδευτική Αριστερά διαβλέψαμε τον κίνδυνο και τοποθετηθήκαμε αρνητικά. Το ίδιο έκαναν και άλλοι συνάδελφοι, όπως επίσης και η παράταξη των Παρεμβάσεων. Είχαμε επίσης εντοπίσει το κομβικό σημείο της κρατικής επιτήρησης επισημαίνοντας ότι η λεγόμενη εξ αποστάσεως εκπαίδευση ήταν μια «κρατικά επιτηρήσιμη, ταξικά καραμπογιατισμένη και πολιτικά εργαλειοποιημένη δομή που στήθηκε επί τούτω από το κράτος (αλλά εική και ως έτυχε) μέσα σε ένα κλειστό πλέον αστικό σχολείο. Και αυτή η μέχρι αυτοαναίρεσης του δράστη της προχειρότητα είναι ο ασφαλέστερος μάρτυρας της εργαλειακής και επικοινωνιακής χρήσης της τηλεκπαίδευσης».
Η απήχηση που βρήκε η αντίληψη αυτή μέσα στον κόσμο της εκπαίδευσης ήταν όμως ελάχιστη. Τόσο λίγη που δυστυχώς μόλις κατάφερε να περιλάβει – και πάλι όχι χωρίς εξαιρέσεις – το χώρο των Παρεμβάσεων. Αυτό δεν οφείλεται καθόλου σε κάποιες υποτιθέμενες υψιπετείς από μέρους μας θεωρήσεις. Αυτό που δικαιώθηκε δυστυχώς από τα πράγματα και τις εξελίξεις, ήταν η πολιτική μας ευθύτητα να πούμε με το όνομά του εκείνο που όλοι οι συνάδελφοι και όλες οι συναδέλφισσες έβλεπαν ή τουλάχιστον ψυχανεμίζονταν αλλά δεν ήθελαν να ομολογήσουν στον εαυτό τους. Μια συλλογική αυταπάτη επικράτησε, την οποία έκαναν δυνατή και ενίσχυσαν γενικά η υποχώρηση των εργατικών αγώνων μετά την ήττα του 2015 αλλά και, πρωτίστως και ειδικότερα, η στάση των παρατάξεων της συνδικαλιστικής  και κομματικής γραφειοκρατίας.
Αν εξαιρέσουμε από την κριτική μας τις γραφειοκρατίες των δεινοσαύρων της ΔΑΚΕ και της ΠΕΚ για τις οποίες πάντως η υποστήριξη της τηλεκπαίδευσης ήταν πολιτικός μονόδρομος και προαναγγελθέν ξεπούλημα των συμφερόντων του κλάδου, μένουν οι δύο παρατάξεις με την ιδιαίτατη διαχρονικά ευαισθησία στα προσκλητήρια εθνικής ομοψυχίας που κατά καιρούς έχει απευθύνει η εγχώρια μπουρζουαζία[3]. Έτσι και τώρα ΣΥΝΕΚ και ΠΑΜΕ ανταποκρίθηκαν ασμένως στην κατά sisco (τρισκατάρατο κατά τα άλλα ολιγοπώλιο) τηλεκπαίδευση της Κεραμέως ζητώντας όμως tablet και δωρεάν ίντερνετ, πράγμα που επίσης βόλεψε επικοινωνιακά το υπουργείο σε εκείνη την εικονική διανομή tablet και την διαφήμιση της γενναιοδωρίας των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας. Μάλιστα το σπουδαστικό του ΠΑΜΕ έφτασε να διαμαρτύρεται γιατί οι πανεπιστημιακοί δεν βιντεοσκοπούσαν τις παραδόσεις τους στο webex για να τις βλέπουν, λέει, όσοι φοιτητές δεν είχαν την ευκαιρία να τις παρακολουθήσουν ζωντανά! Και πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, να που αξιοποίησε την πάσα η τροπολογία της Κεραμέως: «κάμερες και μικρόφωνα στις αίθουσες διδασκαλίας».
Disaster capitalism at his best
Οι ΤΠΕ μπορούν να φανούν χρήσιμες στη μαθησιακή διαδικασία καθαυτή αλλά επίσης και στην εντελώς πρακτική όψη της δουλειάς μας ως δασκαλίστικης μαστοριάς. Αν ως κλάδος αποφύγαμε το λουδιτισμό και δεν σπάσαμε τις μηχανές των ΤΠΕ, δεν σημαίνει και ότι απαντήσαμε αποτελεσματικά ούτε στην «τυπική υπαγωγή» τους στη συγκυρία της υγειονομικής κρίσης ούτε στην «πραγματική υπαγωγή» τους στην πολιτική του αστικού κράτους. Αυτή η τελευταία μάλιστα εγγράφει την απενοχοποιημένη «εκπαιδευτική» χρήση των ΤΠΕ στο νεοφιλελεύθερο στρατηγικό πλαίσιο του αστικού κράτους, μέσα από τη γνωστή τακτική ενός εκτροχιασμένου «καπιταλισμού της καταστροφής». Η ασφυκτικά επιτηρούμενη κοινωνία, όπου στοχεύει το αστικό σχέδιο, δεν μπορεί να εμπεδωθεί αν δεν περιλάβει και τον ιδεολογικό μηχανισμό της εκπαίδευσης˙ γι’ αυτό και στο μέτωπο της εκπαίδευσης παίζεται αυτή τη στιγμή ένα μείζον στοίχημα της ταξικής πάλης. Θα απομείνει κάποιο ίχνος ζωντανής, μαθησιακής προσωπικής σχέσης έξω από τον άμεσο έλεγχο του «Μεγάλου Αδελφού» και τον «real time» εξαναγκασμό σε συμμόρφωση προς τις κρατικές νόρμες; Θα κρατήσουμε ως εκπαιδευτικοί τον επαγγελματισμό μας και θα διδάσκουμε δρόμους της ανθρώπινης γνώσης που έχουμε οι ίδιοι και οι ίδιες πατήσει ή απλώς – je est un autre – θα δανείζουμε τη φωνή μας στην εκάστοτε και ελέω κράτους «οριστική» αλήθεια του κεφαλαίου;

Τι θέλει λοιπόν η κυβέρνηση ;

Πρώτα πρώτα, η εισαγωγή της κάμερας στην αίθουσα είναι ένα αξεσουάρ με την έννοια ότι συνοδεύει μια σειρά νομοθετήματα που συνεχίζουν σε δεύτερη φάση τις αντιδραστικές τομές Γαβρόγλου και ΣΥΡΙΖΑ σύμφωνα με τα επιτελικά σχέδια του ΟΟΣΑ[4]. Πρόκειται φυσικά για μια διεθνή τάση, η οποία αυτή καθαυτή θεωρείται από τους εμπνευστές της και σίγουρα είναι, απολύτως κρίσιμη για τους σχεδιασμούς της διεθνούς του κεφαλαίου. Γι’ αυτό άλλωστε βρισκόταν στα ερμάρια της Κεραμέως απ’ όπου και την ανέσυρε.
Επιτήρηση
Τελι­κά, όλες οι λειτουργίες του κρατικού μηχανισμού μπορούν να αναχθούν σε αυτό: στην παρακο­λούθηση, στον έλεγχο της κοινωνίας προς τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης.  Ernest Mandel: H Μαρξιστική Θεώρηση του Κράτους σ. 19

Το νεωτερικό (αστικό) σχολείο με την καθολική υποχρεωτική εκπαίδευση δεν είναι μια απλή παραχώρηση της κυρίαρχης τάξης κάτω από την πίεση των εργατικών διεκδικήσεων. Είναι επίσης η συγκεκριμένη μορφή αυτής της παραχώρησης ώστε να υπηρετεί τα ταξικά συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης. Έτσι, η φοίτηση στο αστικό σχολείο είναι ο μόνος δρόμος πρόσβασης στη γνώση αλλά ταυτόχρονα είναι και ο τόπος και ο τρόπος παραγωγής ενός ομοιογενούς εργατικού δυναμικού πειθαρχημένου και εφοδιασμένου με τα γνωστικά εφόδια των τρεχουσών αναγκών της καπιταλιστικής παραγωγής, δηλαδή της παραγωγής με σκοπό το κέρδος. Ένα αυταρχικό σχολείο λοιπόν, προσομοίωση του εργοστασίου με το δάσκαλο σε ρόλο επιστάτη, τα παιδιά-εργάτες/τριες καθηλωμένα στο πόστο τους και υπό αέναη αναπροσαρμογή των εκπαιδευτικών μεθόδων και προγραμμάτων, ώστε να αντιστοιχούν στις τρέχουσες επιλογές του κεφαλαίου. Με μαρξιστική ορολογία, μια πραγματική υπαγωγή του τρόπου λειτουργίας του εργοστασίου-σχολείου στις ανάγκες της αναπαραγωγής του κεφαλαίου. Προκειμένου όμως να πραγματοποιηθούν τέτοιου είδους προσαρμογές πρέπει να ξεπεραστούν οι, αναπόφευκτες άλλωστε, εργατικές αντιστάσεις.
Και εδώ μπαίνει στο λογαριασμό η επιτήρηση. Οι κάμερες στις αίθουσες διδασκαλίας είναι εργαλείο επιτήρησης και απόλυτης συμμόρφωσης των εκπαιδευτικών στο κυρίαρχο ιδεολογικό κουστούμι που καλούνται να φορέσουν οι ίδιοι και να φορέσουν στους μαθητές τους. Και αυτό, είτε  λειτουργούν οι κάμερες είτε όχι˙ φτάνει και μόνο να υπάρχουν. Το όποιο κριτικό πνεύμα, η όποια αμφισβήτηση της καθεστωτικής αλήθειας θα αυτολογοκριθεί. Αυτό, για όσους η μεταπολίτευση μας βρήκε στο σχολείο είναι βιωμένη αλήθεια. Ο γράφων δεν θα ξεχάσει ποτέ το σεβαστό του καθηγητή φυσικής +Ιωάννη Πενταφρόνιμο να υπαγορεύει «Δίδεται αβαρής, άκαμπτη ράβδος ΚΚ’» και να σταματάει στη μέση της φράσης του για να μονολογήσει: «δεν μπορούσαμε να βάλουμε δύο κάπα στη σειρά!». Εκεί μας οδηγούν οι κάμερες: ούτε δύο κάπα στη σειρά…
Λιγότεροι καθηγητές, κατηγοριοποίηση σχολείων, λιγότερα σχολεία.
Κυκλοφορεί βέβαια η καθησυχαστική άποψη ότι, κι αν τοποθετηθούν, οι κάμερες θα είναι στην πράξη διακοσμητικές. Η τροπολογία Κεραμέως στο κάτω κάτω λέει ότι απλώς δύναται να μεταδοθεί ζωντανά το μάθημα, άρα το πολύ να αφορά κάποια απομακρυσμένα σχολεία και για κάποια ολιγόωρα μαθήματα. Δεν είναι όμως έτσι. Οι κάμερες θα λειτουργήσουν σε κάθε ευκαιρία αφού θα είναι πάντοτε η εύκολη λύση. Στην αρχή κάνουμε προσωρινά εξ αποστάσεως για να προχωράει η ύλη μέχρι να παρουσιαστούν οι αναπληρωτές, οι οποίοι μπορούν έτσι να καθυστερούν ολοένα και περισσότερο αλλά και να λιγοστεύουν, χρόνο με το χρόνο. Φυσικά το μεγάλο πρόβλημα θα το έχουν τα σχολεία από όπου λείπει διδακτικό προσωπικό και αυτά δεν είναι τα σχολεία των «καλών» συνοικιών˙ είναι τα σχολεία στις φτωχογειτονιές των πόλεων και τα απομακρυσμένα επαρχιακά σχολεία. Σε αυτή τη λίστα του χαμού, τα σχολεία των Κυκλάδων είναι από τα πρώτα. Είναι επίσης βέβαιο, όπως έχει δείξει η διεθνής εμπειρία ιδίως στις αγγλοσαξονικές χώρες όπου η νεοφιλελεύθερη αντιμεταρρύθμιση έχει προχωρήσει περισσότερο, ότι τα υποβαθμισμένα σχολεία μπαίνουν σε ένα φαύλο κύκλο υποβάθμισης. Στο «κακό» σχολείο, που δεν έχει διδακτικό προσωπικό, αναλογούν ολοένα και λιγότεροι πόροι που το κάνουν ακόμα χειρότερο και ευνοούν τη μαθητική μετανάστευση, έως ότου το κλείσιμό του να φαντάζει ως η μόνη «λογική» απάντηση στη «αλόγιστη σπατάλη δημοσίου χρήματος» που θα συνιστούσε η συνέχιση της λειτουργίας του.
Η Αξιολόγηση θα βρει το φταίχτη: Είναι ο/η καθηγητής/τρια, δεν το ξέρατε;
Χειρότερα˙ μας βλέπει ο επιθεωρητής: Ας φανταστούμε έναν από τους συμβούλους – επιθεωρητές των ΠΕΚΕΣ ο οποίος προτείνει σε κάποιον πρόθυμο εκπαιδευτικό να χρησιμοποιήσει την κάμερα της τάξης του για να μεταδώσει ζωντανά σε κάποιο webinar ένα από τα φοβερά υποδειγματικά του μαθήματα. Φυσικά η φορά των πραγμάτων ή η ευρηματικότητα των αξιολογητών μπορεί να μας φέρει μπροστά σε ένα πιο πρωτότυπο σενάριο. Έτσι ή αλλιώς όμως, το σκηνικό για να έχει ο επιθεωρητής κατά βούληση πρόσβαση στις κάμερες των τάξεών μας για τις ανάγκες της ατομικής αξιολόγησής μας θα έχει ήδη στηθεί, αφήνοντας διά της παρακαμπτηρίου άθικτο το γράμμα της τροπολογίας που απαγορεύει την αποθήκευση του live streaming video. Όσο για το επιχείρημα σε μια ενδεχόμενη ατομική αντίδρασή μας είναι ήδη γνωστό: «Γιατί δεν θέλετε την κάμερα; Έχετε κάτι να κρύψετε;».
Αξιολόγηση από τους κανιβάλους;
Κι ακόμα χειρότερα˙ μας βλέπει το διαδίκτυο: Το live streaming video του μαθήματος στην αίθουσά μας μπορεί εύκολα να αποθηκευθεί από τον οποιονδήποτε επίδοξο Χλεστιακώφ και να τροφοδοτήσει έναν διαδικτυακό κοινωνικό κανιβαλισμό. Η κάθε είδους σταθερή ή προσωρινή ιδιαιτερότητα, δική μας ή των μαθητών μας, θα βρίσκεται εκτεθειμένη στην κοινή θέα μιας κοινωνίας ήδη εθισμένης σε τηλεοπτικά θεάματα κλειδαρότρυπας. Με τα σημερινά μάλιστα πανίσχυρα προγράμματα επεξεργασίας βίντεο μπορούν να  ντύσουν (ή να γδύσουν) την εικόνα μας με ο,τιδήποτε θα είχε «πλάκα» και να δούμε τους εαυτούς μας ή τους μαθητές μας να διαπομπεύονται στο διαδίκτυο. Το γεγονός ότι η τροπολογία Κεραμέως απαγορεύει την αποθήκευση του βίντεο γενικά –αλλά μόνο γενικά– δεν μας καθησυχάζει διόλου˙ βλέπετε οι νόμοι έχουν πάντοτε εξαιρέσεις που παράγονται όταν προσκρούουν σε άλλους νόμους. Πολύ δε λιγότερο που η πρώτη εξαίρεση αφορά ήδη τη δυνατότητα αποθήκευσης μεταδεδομένων των βίντεο για εύλογο (sic) χρονικό διάστημα και περιλαμβάνεται ακριβώς μετά την απαγόρευση στο ίδιο εδάφιο της τροπολογίας Κεραμέως. Από την άλλη, το ότι η αποθήκευση απαγορεύεται δεν διασφαλίζει τίποτε˙ και οι φυσικές επιθέσεις απαγορεύονται ποινικά, αλλά δεν μοιάζει διόλου πιθανό να προέτρεπε η υπουργός μας σε μεταμεσονύκτιους μοναχικούς περιπάτους στου Φιλοπάππου ή στο Σέιχ Σου!
Οι κάμερες είναι παράνομες!
το κάθε άρθρο του συντάγματος περιέχει την ίδια του την αντίθεση, τη δική του άνω και κάτω βουλή, δηλαδή στη γενική φράση την ελευθερία και στη σημείωση του περιθωρίου την κατάργηση της ελευθερίας Κ.Μαρξ: Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδιβίκου Βοναπάρτη.

Ναι, οι κάμερες είναι παράνομες στα σχολεία. Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων έχει ρητά απαγορεύσει τη χρήση τους. Έχει μονότονα απορρίψει ακόμα και αιτήματα για κάμερα στην είσοδο του περιβόλου του σχολείου για την αποθάρρυνση βανδαλισμών. Αλλά να που η υπουργός έφερε την τροπολογία της στη βουλή με τις ευλογίες της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων! Μάλλον η ρήση του Μαρξ πρέπει να επεκταθεί και στους απλούς νόμους. Αλλά ο εύπιστος αυτός λεγκαλισμός θεωρεί ότι οι νόμοι δεν έρχονται από την κυβέρνηση αλλά από το όρος Σινά ή έστω κάποια δήθεν ανεξάρτητη νομοθετική εξουσία. Τι φενάκη! Αν σ’ αδικήσει ο κατής, σε ποιον θα πας να δικαστείς; ρωτάει η λαϊκή σοφία. Περί αυτού πρόκειται.
Ναι, να επικαλεστούμε τους νόμους και να υπερασπιστούμε τη δημοκρατική λειτουργία των θεσμών χωρίς δεύτερη σκέψη, αλλά αν περιμένουμε να υποχωρήσουν η άρχουσα τάξη και η κυβέρνησή της από σεβασμό στους νόμους, καήκαμε. Αυτό που θα τους πείσει να αποσύρουν τις κάμερες του Μεγάλου Αδελφού– παρουσιάζοντάς το φυσικά, η υποκρισία πάντα περισσεύει, ως σεβασμό στη δημοκρατική νομιμότητα – είναι ο φόβος τους μήπως στην κονίστρα της ταξικής πάλης, χάσουν πολύ περισσότερα από τις κάμερες. Θα υποχωρήσουν, μόνο αν μας φοβηθούν!
Και στις έκτακτες συνθήκες της πανδημίας; Δεν έχουμε ευθύνη απέναντι στους μαθητές και στις μαθήτριές μας;
Οι ιστορικές στιγμές των κρίσεων δεν είναι παρά οι ιστορικές στιγμές της κατάρρευσης των διαμεσολαβήσεων που κρύβουν από την κοινή θέα τις αντιφάσεις της ολότητας που σπαράσσεται από αυτές τις κρίσεις. Στη δική μας περίπτωση, είναι η στιγμή που η αντίφαση δάσκαλος – δημόσιος υπάλληλος, ή δασκάλα – δημόσια υπάλληλος, θα προβάλει σε όλη της τη γύμνια. Το φαινομενικά ένα και μοναδικό πρόσωπο του/της  εκπαιδευτικού θα διχαστεί σε δύο αντιφατικά πρόσωπα και μαζί του το φαινομενικά ένα και μοναδικό σχολείο θα χωριστεί σε δύο αλληλοαποκλειόμενα σχολεία.
Ποιο σχολείο έκλεισε τον περασμένο Μάρτη; Η παιδαγωγική ευθύνη του της εκπαιδευτικού, πραγματώνεται υπό κανονικές σχολικές συνθήκες σε μια παιδαγωγική σχέση του/της εκπαιδευτικού ως πρόσωπο με τον μαθητή και τη μαθήτρια επίσης ως πρόσωπα. Μια παιδαγωγική σχέση προσώπου προς πρόσωπο όχι αυτοτελής, αλλά ως μέρος της πολλαπλότητας με την οποία η ίδια επαναλαμβάνεται στους αμέτρητους συλλογικούς διαπροσωπικούς συνδυασμούς της σχολικής τάξης και κοινότητας. Στην έκτακτη πάντως συνθήκη του αποκλεισμού των μερών της παιδαγωγικής σχέσης μεταξύ τους, η ίδια η σχέση δεν μπορεί να υπάρξει παρά το πολύ ως οιονεί παιδαγωγική σχέση, ως μια υπόσχεση επανασύνδεσης και μια δήλωση παρουσίας.
Αντίθετα, η δημοσιοϋπαλληλική ιδιότητα του/της εκπαιδευτικού αναφέρεται στη διατήρηση της αντίστοιχης σχέσης εξουσίας που ο/η δημόσιος/α υπάλληλος εκπαιδευτικός διεκπεραιώνει για λογαριασμό του κράτους. Το σχολείο που έκλεισε το Μάρτη λοιπόν δεν είναι το σχολείο των δημοσίων υπαλλήλων ΠΕ-τάδε αλλά το σχολείο του δάσκαλου και της δασκάλας˙ δεν έκλεισε το συγκεντρωτικό αυταρχικό εργαλείο αναπαραγωγής του ελληνικού κεφαλαιοκρατικού κοινωνικού σχηματισμού, το σχολείο του κράτους, αυτό συνέχισε ως διοικητική μονάδα και ως τηλεκπαίδευση.  Εκείνες που έκλεισαν ήταν οι όποιες εναπομείνασες χαραμάδες δημοκρατίας και συλλογικότητας, το σχολείο δηλαδή (ή καλύτερα τα ψήγματα του σχολείου) των προσδοκιών της μαθησιακής κοινότητας που κοπιάζει μέσα στο σχολικό κατάστημα. Και, δυο μήνες μετά, αυτό που «άνοιξε» δεν είναι το σχολείο του δάσκαλου και της δασκάλας. Αυτό που άνοιξε είναι μια διαδικασία πειθάρχησης των εκπαιδευτικών, επιβεβαίωσης του ποιος κάνει κουμάντο στο δημόσιο σχολείο και, το κυριότερο, άνοιξε το εργοτάξιο της πιο ριζικής εκπαιδευτικής αντιμεταρρύθμισης που έχουμε δει ως τώρα, προπομπού άλλωστε του φθινοπωρινού καταιγισμού μνημονιακών μέτρων λιτότητας που μας περιμένει, πολύ σκληρότερων από όσα έχουμε γνωρίσει. Και αυτό μας οδηγεί στη μεγαλύτερη εικόνα:
Αυτή η κρίση δεν είναι σαν τις άλλες
Η ιστορία του καπιταλισμού είναι η ιστορία των κρίσεών του. Το σύστημα, έβγαινε μέχρι τα τώρα από την κρίση του καταστρέφοντας το άρρωστο μέρος του: απαξιώνοντας κεφάλαια καταστρέφοντας εργοστάσια και εξολοθρεύοντας εργάτες με κύριο εργαλείο τον πόλεμο. Αυτή η καταστροφή όμως μπορούσε να είναι αναγεννητική μόνο επειδή ο πλανήτης διέθετε ακόμα φυσικούς πόρους για εκμετάλλευση. Η εποχή αυτή τελείωσε, οι φυσικοί πόροι καταναλώθηκαν ή καλύτερα κατασπαταλήθηκαν στο κυνήγι του κέρδους. Ο καπιταλισμός πέρασε τον ουδό της αντοχής του πλανήτη και απειλεί ήδη να πάρει όλη την ανθρωπότητα μαζί του στην καταστροφή. Η έγκαιρη καταστροφή του καπιταλισμού είναι λοιπόν άμεσο ζήτημα ζωής και θανάτου για τους από κάτω. Και αυτός ο δρόμος της επιβίωσης περνάει μέσα από το σπάσιμο του νόμου για τις κάμερες, από την αχρήστευση όσων καμερών στηθούν στα σχολεία, από την πολιτική ανυπακοή στην κυβέρνηση μιας παγκόσμιας κοινωνικής τάξης που προτιμάει την αύξηση των κερδών της από την επιβίωση του ανθρώπινου είδους. Και, για να ξαναπιάσουμε το νήμα της προκαταρκτικής μας παρατήρησης, η γυναίκα του Λωτ πρέπει, από στήλη άλατος, να ξαναγίνει αληθινή γυναίκα και να βαδίσει κόντρα στη θέληση των θεών, των αρχόντων και των βασιλιάδων!



[1]     Για την «υπαγωγή» βλέπε το ενδιαφέρον άρθρο του Chris Arthur «Η έννοια της υπαγωγής» στο περιοδικό Θέσεις Τεύχος 100, περίοδος Ioύλιος - Σεπτέμβριος 2007 διαθέσιμο στο διαδίκτυο http://www.theseis.com/index.php?option=com_content&task=view&id=988
[2]     Οι εξαιρετικά συχνές σε όλο τον κόσμο και φυσικά στην Ελλάδα μείζονες και ελάσσονες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις είναι ακριβώς η πρακτική πολιτική έκφραση αυτής της «θεσμοθετημένης» πραγματικής υπαγωγής.
[3]     Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Το 2008 του ΚΚΕ; Το 2011 και πάλι του ΚΚΕ; Την άνοιξη 2013 του ΣΥΡΙΖΑ; Το φθινόπωρο του 2013 των ΣΥΡΙΖΑ-ΚΚΕ; Το καλοκαίρι του 2015; Είναι μακρύς ο κατάλογος...            
[4]     Βλέπε για παράδειγμα, Education for a Bright Future in Greece, σελ. 127.

Κυριακή, 10 Μαΐου 2020

Σε βλέπω δάσκαλε… μιλάς πολύ...


 Χθες βράδυ σε ένα άσχετο με την εκπαίδευση νομοσχέδιο (συνηθισμένη πια τακτική!) η Υπουργός Παιδείας κατέθεσε αιφνιδιαστικά τροπολογία με την οποία εισάγεται η κάμερα στη σχολική τάξη και το μάθημα θα μεταδίδεται ζωντανά στα σπίτια των απόντων μαθητών!
Είμαστε όλοι/ες εκπαιδευτικοί της τάξης και γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνει αυτό πρώτα και κύρια για το μαθητή, την εκπαιδευτική διαδικασία αλλά και για εμάς τους ίδιους!
Ο μαθητής γνωρίζοντας ότι βιντεοσκοπείται δε θα τολμάει να απαντήσει φοβούμενος το λάθος, θα  χάσει όποια μορφή αυτενέργειας μπορεί να είχε, το γέλιο του  είτε θα εξαφανισθεί είτε  θα μετατραπεί σε ένα μόνιμα υποκριτικά χαμόγελο που «γράφει στην κάμερα» και συμφωνεί με τον καθηγητή! Το πείραγμα, η ζωντάνια, ο αυθορμητισμός, και -γιατί όχι;- ακόμη κι ο χαβαλές και  το ανέκδοτο, αλλά και η έξυπνη ερώτηση που πάει τη διδασκαλία ένα βήμα παραπέρα, η ερώτηση κρίσεως που μπορεί και να φέρει το δάσκαλο σε δύσκολη θέση, θα δώσουν τη θέση τους στην απόλυτη υποτέλεια, υποταγή ή στην πλήρη αδιαφορία! Παράλληλα οι μαθητές/ριες θα κινδυνεύουν να δουν τον εαυτό τους σε βιντεάκια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άπειρα σχόλια σε βάρος τους (ακόμη και όταν απέχουν ουσιαστικά από την εκπαιδευτική διαδικασία ) για το πώς κάθονται στην καρέκλα, πώς φτιάχνουν τα μαλλιά τους, τι φοράνε κτλ. Η τροπολογία αυτή, εκτός όλων των άλλων, αποδεικνύει περίτρανα την υποκρισία της πολιτείας που από τη μια μιλάει για bullying στα σχολεία και από την άλλη προωθεί το διαδικτυακό bullying!!!
Παρόμοια θα είναι και η επίδραση στον εκπαιδευτικό. Όχι, δεν είμαστε  τεμπέληδες όπως διαλαλούν τα παπαγαλάκια των ΜΜΕ και φοβόμαστε να δει «η κοινωνία» ότι δε δουλεύουμε!  Όμως έχουμε κάθε δικαίωμα να μην θέλουμε ούτε να διακωμωδηθούμε στο διαδίκτυο (ήδη κυκλοφορούν αρκετά βίντεο από τη διαδικασία της τηλεκπαίδευσης) ούτε και να διδάσκουμε παράλληλα με τους μαθητές μας και την οικογένεια και τους φίλους τους! Ο καθένας/μια από εμάς αποτελεί μια ξεχωριστή προσωπικότητα και ως τέτοια διδάσκει και προσεγγίζει τα παιδιά με το δικό του/της τρόπο. Η διδασκαλία είναι μια ζωντανή, αμφίδρομη διαδικασία, και έτσι  θέλουμε να παραμείνει. Δεν αποτελεί διάλεξη και δε μπαίνει σε καλούπια! Ούτε θέλουμε να βρεθούμε σε αντιδικία με τους γονείς για το πόσες φορές είπε μάθημα ο Κωστάκης και πόσες η Μαρία ή γιατί ο ένας κάθεται στο μπροστινό θρανίο και ο άλλος όχι!
 Συνάδελφοι/ισσες, με τη συγκεκριμένη τροπολογία αυτό για το οποίο γίναμε εκπαιδευτικοί, η ειλικρινής επικοινωνία με τα παιδιά, η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ μας όχι απλά παύει να υπάρχει, αλλά κινδυνεύει να μετατραπεί σε εφιάλτη! Είναι σίγουρο ότι η υπουργός θα επικαλεσθεί τις έκτακτες συνθήκες και τον προσωρινό χαρακτήρα της ρύθμισης για να κάμψει τις αντιδράσεις μας. Όμως, γνωρίζουμε πολύ καλά (το είδαμε άλλωστε με την εφαρμογή της τηλεκπαίδευσης) ότι όσο εμείς υποχωρούμε τόσο εκείνη θα επιτίθεται .
Η βιντεοσκόπηση/αναμετάδοση του ζωντανού μαθήματος της σχολικής τάξης δεν πρέπει να περάσει. Δεν αποτελεί άλλο ένα χτύπημα στο δημόσιο σχολείο αλλά καταργεί την όποια εκπαιδευτική διαδικασία υπήρχε.

Η Ενωτική Αριστερή Παρέμβαση εκπαιδευτικών ν .Ιωαννίνων καλεί:

·         Το ΔΣ της  ΕΛΜΕ Ιωαννίνων να προχωρήσει άμεσα σε Γενική Συνέλευση στο προαύλιο κάποιου σχολείου.
·         Το ΔΣ της ΟΛΜΕ να προχωρήσει άμεσα σε ΑΠΕΡΓΙΑ –ΑΠΟΧΗ των εκπαιδευτικών από κάθε μορφή τηλεκπαίδευσης.
  • Τους Συλλόγους  Διδασκόντων να πάρουν αποφάσεις ενάντια στο μέτρο της ζωντανής μετάδοσης των μαθημάτων και να μην το εφαρμόσουν στα σχολεία τους.
  • Τους συναδέλφους/ισσες να μη δεχθούν να κάνουν μάθημα με ζωντανή  μετάδοση.
·         Εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές να απαιτήσουν να πάρει πίσω η κυβέρνηση την τροπολογία για τη βιντεοσκόπηση!

Και πάλι για τις κάμερες στην τάξη


Είναι ο πειραματισμός του παιδιού συστατικό του μαθήματος στην τάξη; Είναι η ελεύθερη -χωρίς φόβο- περιδιάβασή του στις έννοιες του μαθήματος; Είναι το δικαίωμα στην κουταμάρα ή την αφηρημάδα; Είναι ο χρόνος που απαιτείται για να καταλαγιάσει η νέα έννοια στο μυαλό; Είναι η δυνατότητα του δασκάλου να ρισκάρει την ενστικτώδη γρήγορη εκτίμηση για τη γενική κατανόηση; είναι η ντρίπλα του να ακούσεις μια τόσο λαθεμένη απάντηση και, αντί να γκρινιάξεις, να πεις «ωραία! σ'ευχαριστώ για την απάντηση, και πάμε να τη δούμε λίγο πιο συγκεκριμένα»; Μήπως είναι εκείνο το σημείο που το μάθημα σπάει για ένα κρύο αστείο; Οι αστείες εκφράσεις της δασκάλας, το περίεργο περπάτημα του δασκάλου, αυτά που σχολιάζονται από τα παιδιά, μα συνήθως με αγάπη; Το να σταματήσεις το μάθημα για να σκύψεις πάνω από το παιδί που δεν κατάλαβε; Το να κάνεις το κορόιδο που δεν απάντησε η ... γιατί έχει το νου της στον ...; Μια συζήτηση με αφορμή το μάθημα, αλλά πολύ πιο πέρα απ'αυτό; Ένα σχόλιο στα όρια της ευπρέπειας από κάποιο παιδί; Ένας τσακωμός ακόμη; Είναι όλα αυτά συστατικά του μαθήματος; Τα θέλουμε; 
Θυμήσου -διάολε!- ποια μαθήματα σε είχαν συγκινήσει, ποια σε είχαν κινητοποιήσει. Ποια στάση ποιου εκπαιδευτικού σε είχε συνεπάρει, σε έκανε να δεις νέους κερατένιους δρόμους στη ζωή σου. Τα θέλουμε όλα αυτά; Τα θέλουμε για όλα τα παιδιά και όχι για την κοινωνική ελίτ; Αν ναι, τότε το καθετί που προτείνουμε για τη ρημάδα την Εκπαίδευση πρέπει να τα περιλαμβάνει.
Πάμε στο ερώτημα των ημερών τώρα: Τι απ'όλα αυτά διατηρείται με το σπάσιμο της έννοιας της τάξης, τη ζωντανή αναμετάδοση του μαθήματος στον ανθηρό κήπο του www;  Τίποτα! Οι δύο μήνες καμερομαθημάτων θα έπρεπε να μας βάλουν να σκεφτούμε πάνω σ'αυτό. Αντίθετα, έκαναν πολλούς ευτυχισμένους: Το υπουργείο, που ήδη νομοθετεί (με τροπολογίες, φυσικά) και σκέφτεται να καλύπτει τις ελλείψεις εκπαιδευτικών με κάμερες, τα επιθεωρητικά σώματα, που έχουν άμεση πρόσβαση στο τι λέει η δασκάλα ανά πάσα στιγμή. Τους καλοθελητές θεσμικούς και εξωθεσμικούς. Τους γονείς-επενδυτές, που δυο μήνες τώρα κρατούσαν σημειώσεις για την επίδοση της επένδυσής τους κι εκείνες των ανταγωνιστικών επενδύσεων. Τους χορηγούς, που βρήκαν στην τηλεκπαίδευση ένα δρόμο που δεν περίμεναν να ανοιχτεί τόσο εύκολα μπροστά τους.
Δεν ξέρω, καμιά φορά μου φαίνεται πως δεν μιλάμε καν την ίδια γλώσσα. Μου φαίνεται πως οι άνθρωποι επιθυμούν γρήγορα να περάσουμε σε ένα άλλο στάδιο, πως πολύ μας ανέχτηκαν, και θέλουν να σφαχτούν ελεύθερα, χωρίς ενοχές.
Επανέρχομαι στο βασικό και κλείνω: μια εκπαιδευτική πολιτική κρύβει μέσα της τις πιο βασικές αντιλήψεις μας για τον κόσμο· δεν είναι ένα καλάθι με καλές ή κακές ιδέες απ'όπου διαλέγουμε περιπτωσιακά.
Ξανά και ξανά, λοιπόν. Το «τι Εκπαίδευση θες;» σημαίνει «σε ποιον κόσμο θες να ζήσεις;».

ΛΠ, Χημικός, μέλος της ΕΑΠ

Τρίτη, 7 Απριλίου 2020

Ο δούρειος ίππος της «εθελοντικής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης»


ΕΝΩΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Εκπαιδευτικών ΔΕ ν. Ιωαννίνων

Ο δούρειος ίππος της «εθελοντικής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης»

Συναδέλφισσες/οι,

Το τελευταίο διάστημα έχει διαμορφωθεί στον κλάδο μας ένα πρωτοφανές κλίμα σύγχυσης, άγχους και φόβου. Από τη μια η ανακοίνωση της κυβέρνησης για την υλοποίηση της «εξ αποστάσεως εκπαίδευσης» (εξΑΕ) έχει σηματοδοτήσει έναν αγώνα δρόμου για την προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού, τη γρήγορη εκμάθηση νέων ψηφιακών εργαλείων και την παραγωγή ειδικού εκπαιδευτικού υλικού. Από την άλλη η ηλεκτρονική επιτήρηση της όλης διαδικασίας σε συνδυασμό με τις τελευταίες οδηγίες της ΠΕΔΙΕΚ για λεπτομερή καταγραφή της υλοποίησης του προγράμματος από τους διευθυντές των σχολικών μονάδων εγείρει σοβαρά ερωτηματικά για τον εθελοντικό χαρακτήρα, και βάζει στο κάδρο το ζήτημα της αξιολόγησης. Συνάδελφοι καταγγέλλουν ακόμα και απειλές από τους διευθυντές για τη συμπλήρωση των σχετικών αναφορών. Επιπλέον, η προχειρότητα στο σχεδιασμό από την πλευρά του υπουργείου έχει ήδη οδηγήσει σε τραγελαφικά (εξ αποστάσεως διδασκαλία των εργαστηριακών μαθημάτων σε ΕΠΑΛ) αλλά και επικίνδυνα φαινόμενα (εξ αποστάσεως διδασκαλία του μαθήματος της Γυμναστικής).

Εάν η εκπαιδευτική κοινότητα δεν κατανοήσει άμεσα το νέο πλαίσιο στο οποίο καλείται να λειτουργήσει (και που σκόπιμα το υπουργείο δεν ξεκαθαρίζει) και δεν τοποθετηθεί ανάλογα, πολύ σύντομα η δημόσια εκπαίδευση δεν θα μοιάζει σε τίποτα με την εκπαίδευση στην προ-κορονοϊού εποχή. Θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε τις νέες συνθήκες θέτοντας τρία ερωτήματα:

  1. Συνιστά η συμμετοχή σε τηλεδιασκέψεις και η ανάρτηση αμφιβόλου ποιότητας εκπαιδευτικού υλικού εξ αποστάσεως εκπαίδευση;
  2. Είναι υποχρέωση του εκπαιδευτικού η προμήθεια του απαιτούμενου υλικο-τεχνικού εξοπλισμού και η αυτο-επιμόρφωση στη χρήση των απαιτούμενων ψηφιακών εργαλείων;
  3. Για ποιο λόγο το Υπουργείο Παιδείας ζητά να πραγματοποιηθεί καταγραφή των δραστηριοτήτων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης από τα σχολεία και δεν αρκείται στα στοιχεία που καταγράφονται από τους παρόχους των ηλεκτρονικών εργαλείων για την υλοποίηση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης;


Οι απαντήσεις θα έπρεπε να είχαν δοθεί από το υπουργείο πριν καν ξεκινήσει το όλο εγχείρημα της εξΑΕ. Ωστόσο, αν αναζητήσει κανείς κάποιο θεσμοθετημένο πλαίσιο λειτουργίας της εξΑΕ, θα διαπιστώσει απλά ότι δεν υπάρχει. Το μόνο που θα βρει στην ιστοσελίδα του υπουργείου είναι τεχνικές οδηγίες. Εύλογα κανείς θα αναρωτηθεί λοιπόν για ποιο λόγο οι «άριστοι» του υπουργείου παρέλειψαν τη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου συνέχισης της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην διάρκεια της υγειονομικής κρίσης, με την απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση και υλικο-τεχνική υποστήριξη. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

  1. Εάν ανατρέξει κανείς σε οποιοδήποτε επιστημονικό σύγγραμμα περί εξΑΕ, θα διαπιστώσει ότι αυτό που οι «άριστοι» του υπουργείου περιγράφουν ως εξΑΕ δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά ως τέτοιο. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα εξής: «Αν στο συμβατικό σύστημα εκπαίδευσης αυτός που διδάσκει είναι ο διδάσκοντας και το εκπαιδευτικό υλικό υποστηρίζει το έργο του, στην εξΑΕ αυτός που διδάσκει είναι το διδακτικό υλικό […] Η αλληλεπίδραση μεταξύ διδάσκοντος και διδασκομένων που είναι πάγια αρχή της συμβατικής εκπαίδευσης, στις μορφές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης μεταβάλλεται ως βασικότατη προϋπόθεση μεταξύ του διδακτικού υλικού και των διδασκομένων» (Λιοναράκης 2001). Ωστόσο, η παραγωγή κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού για εξΑΕ απαιτεί ειδική επιμόρφωση και πολλούς μήνες δουλειάς, καθιστώντας την υλοποίηση εξΑΕ σε αυτή τη συγκυρία αδύνατη. Συνεπώς, σχέδιο για πραγματική εξΑΕ δεν πρόκειται να υπάρξει και το όλο εγχείρημα στοιχειοθετεί «εξ αποστάσεως» απάτη. Συνειδητά το υπουργείο προχωρά σε μια άνευ προηγουμένου υποβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, εμπαίζοντας μαθητές και γονείς, και μεταθέτοντας την ευθύνη της συνέχισης παροχής εκπαιδευτικού έργου αποκλειστικά στους εκπαιδευτικούς. Όλα αυτά με επίκληση στον εθελοντισμό και την κοινωνική ευαισθησία.
  2. Μια ακόμα ιστορία μετάθεσης της συλλογικής-κρατικής ευθύνης στο άτομο αποτελεί η απαίτηση του υπουργείου από το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας να προμηθευτεί τον απαραίτητο εξοπλισμό και να αυτο-εκπαιδευτεί στις μεθόδους υλοποίησης της εξΑΕ. Στο πνεύμα της ατομικής ευθύνης προχωράνε όχι μόνο η διασφάλιση της δημόσιας εκπαίδευσης αλλά και της δημόσιας υγείας όπως όλοι γνωρίζουμε το τελευταίο διάστημα.
  3. Οποιαδήποτε ηλεκτρονική δραστηριότητα αφήνει ηλεκτρονικά ίχνη. Το υπουργείο διαθέτει όλα τα απαραίτητα στοιχεία που απαιτούνται για την γενική παρακολούθηση του εγχειρήματος της εξΑΕ. Τα στοιχεία αυτά έχουν ανακοινωθεί στον τύπο από την κ. Κεραμέως. Προς τι λοιπόν το κάλεσμα προς τους εκπαιδευτικούς να υποβάλλουν λεπτομερείς αναφορές για τη συμμετοχή τους σε όλη αυτή τη διαδικασία; Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Οι αναφορές των εκπαιδευτικών δεν εντάσσονται στην παρακολούθηση της προόδου της εξΑΕ, αλλά αποτελούν ένα μέσο εκφοβισμού, που βασικό στόχο έχει τη μετατροπή των εκπαιδευτικών σε υπάκουα ανθρωπάκια και τον εξευτελισμό τους ως επιστήμονες και παιδαγωγούς μέσα από τη συμμετοχή-συνενοχή τους σε μια εξαιρετικά υποβαθμισμένη εκπαιδευτική διαδικασία. Η κατεύθυνση ακύρωσης του εθελοντικού χαρακτήρα του προγράμματος είναι προφανής.

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι το υπουργείο με την αρωγή των μέσων μαζικής ενημέρωσης έχει εκμεταλλευτεί αποτελεσματικά την ιδιαίτερη ιστορική συγκυρία για να προβάλλει ως καινοτομία ένα κακής ποιότητας εκπαιδευτικό προϊόν, χαρίζοντας στην κυβέρνηση ένα ακόμα success story, ανάλογο με εκείνο της προστασίας της δημόσιας υγείας. Ταυτόχρονα διεξάγει ένα κοινωνικό πείραμα, η έκβαση του οποίου μπορεί να σηματοδοτήσει τεράστιες αλλαγές στην εκπαίδευση το αμέσως επόμενο διάστημα. Πριν λοιπόν τοποθετηθούμε απέναντι σε αυτή τη νέα επιταγή ως υπάκουα πειραματόζωα, ας σκεφτούμε τους όρους και τις συνέπειες της εθελοντικής μας προσφοράς. Διαφορετικά, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αφενός να καταλήξουμε να ξενυχτάμε στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες ξοδεύοντας αμέτρητες εργατοώρες για να ετοιμάσουμε το υλικό της αξιολόγησής μας, αφετέρου η επιστροφή στην «κανονικότητα» να βρει τους μόνιμους συναδέλφους να συμπληρώνουν το ωράριό τους στις Κυκλάδες εξ αποστάσεως, και τους αναπληρωτές χωρίς δουλειά.

Το μεγαλύτερο εργαλείο της κυβέρνησης για τις δυστοπικές αλλαγές που επιβάλλει το τελευταίο διάστημα στη ζωή μας είναι ο φόβος. Και ναι μεν κάποιες από αυτές τις αλλαγές υπαγορεύονται από υγειονομικούς λόγους και είναι προσωρινές, πολλά όμως από τα μέτρα εξυπηρετούν βαθύτερους στόχους και ήρθαν για να μείνουν. Πριν βιαστούν κάποιοι να μας κατηγορήσουν για άρνηση και απαισιοδοξία, ας ρίξουν μια ματιά στο διεθνή τύπο για το τι συμβαίνει στις ασιατικές χώρες ή ας συλλογιστούν τι συμβαίνει στην γειτονική (ευρωπαϊκή) Ουγγαρία. Είναι βέβαιο ότι την επόμενη μέρα αυτής της υγειονομικής κρίσης η ανθρωπότητα θα ξυπνήσει σε έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από αυτόν που γνώριζε μέχρι χτες. Είναι ζήτημα ατομικής και συλλογικής ευθύνης ποια χαρακτηριστικά θα έχει αυτός ο κόσμος.

  • ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΦΟΒΟ ΑΝΤΙΤΑΣΣΟΥΜΕ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ - ΔΕΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ
  • ΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ ΕΜΠΡΑΚΤΑ ΔΙΠΛΑ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΡΙΕΣ ΜΑΣ ΜΕ ΟΠΟΙΟΝ ΤΡΟΠΟ ΚΡΙΝΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΠΡΟΣΦΟΡΟ, ΜΕ ΓΝΩΜΟΝΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ 
  • ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΜΕ-Ι ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΛΜΕ ΝΑ ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕΙ ΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
  • ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΔΩΡΕΑΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ